ฟักข้าว

ชื่อไทย ฟักข้าว
ชื่ออื่น ขี้กาเครือ, ผักข้าว
ชื่อวิทยาศาสตร์ Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.
ชื่อวงศ์ CUCURBITACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลักษณะวิสัย รูปขอบขนาน เมื่อสุกสีแดง
ลักษณะใบ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวใจหรือรูปไข่ ขอบใบหยักเว้าลึกแฉก 3-5 แฉก
ลักษณะดอก ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ แยกเพศอยู่คนละต้น กลีบดอกสีขาวนวลหรือเหลือง ตรงกลางสีน้ำตาลแกมม่วง ใบ
ลักษณะผล รูปขอบขนาน เมื่อสุกสีแดง
เมล็ดฟักข้าว ภายในผลมีเมล็ดสีน้ำตาลจำนวนมากเรียงตัวอยู่คล้ายเมล็ดแตง ด้านในเมล็ดมีเนื้อสีขาว (เมล็ดดิบมีพิษ ต้องคั่วหรือต้มให้สุกก่อนนำมาใช้)
สรรพคุณ ใบสด : ตำพอกฝี ยาพื้นบ้านใช้ ใบ เข้ายาเขียว แก้ไข้ เมล็ด แก้ริดสีดวงทวาร ราก ฆ่าเหา แก้ผมร่วง
ผลอ่อนและใบอ่อน : ช่วยลดน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานได้
เมล็ดแก่ : นำมาบดให้แห้ง ผสมน้ำมันหรือน้ำส้มสายชูเล็กน้อย นำมาใช้ทาบริเวณที่มีอาการอักเสบ อาการบวม จะช่วยรักษาอาการได้ และยังช่วยรักษากลากเกลื้อน โรคผิวหนัง ผดผื่นคันต่าง ๆ อาการฟกช้ำได้อีกด้วย
ประโยชน์ของฟักข้าว - มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย
- คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยพายัพ ได้ทำการศึกษาร่วมกันในเรื่องของการนำน้ำมันเยื่อหุ้มเมล็ดของฟักข้าวมาพัฒนาเป็นเครื่องสำอางสูตรลดเลือนริ้วรอย ซึ่งก็ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ จนได้รับรางวัล “IFSCC Host Society Award 2011” จากงานประชุมสมาพันธ์นักเคมีเครื่องสำอางนานาชาติ

 

32