๑ ทศวรรษแห่งความคิดถึง…จากวันนั้นถึงวันนี้  “พ่อ” ยังอยู่ในหัวใจคนไทยเสมอ

     ๑๓ ตุลาคม วันนวมินทรมหาราช วันที่ความทรงจำไม่เคยเลือนหาย และพระราชปณิธานยังคงงอกงามบนผืนแผ่นดินไทย ผ่านมา ๑๐ ปี นับจากวันที่หัวใจของคนไทยทั้งแผ่นดินต้องเผชิญกับความสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๕๙ วันที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จสวรรคต แม้กาลเวลาจะเคลื่อนผ่านไปนานเพียงใด แต่สำหรับคนไทย ภาพแห่งความทรงจำเกี่ยวกับพระองค์ยังคงชัดเจน ราวกับเรื่องราวเหล่านั้นเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวาน

     หากจะมีเรื่องราวใดที่สะท้อนพระอัจฉริยภาพและพระมหากรุณาธิคุณของในหลวงรัชกาลที่ ๙ ได้อย่างชัดเจน เรื่องราวด้านการเกษตรคงเป็นหนึ่งในนั้น พระองค์มิได้ทรงมองการเกษตรเป็นเพียงเรื่องของการเพาะปลูกหรือการเพิ่มผลผลิต แต่ทรงมองลึกไปถึงชีวิตของผู้คนที่อยู่เบื้องหลังผืนดินแต่ละแปลง ทรงตระหนักว่าปัญหาของเกษตรกรแต่ละพื้นที่แตกต่างกัน และการพัฒนาที่แท้จริงต้องเริ่มจากการเข้าใจธรรมชาติ เข้าใจภูมิประเทศ และเข้าใจวิถีชีวิตของประชาชนจึงเกิดเป็นแนวพระราชดำริมากมาย ทั้งการบริหารจัดการน้ำ การฟื้นฟูดินและป่าไม้ การส่งเสริมอาชีพ และการสร้างโอกาสให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้ ตลอดจนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่กลายเป็นแนวทางสำคัญในการดำเนินชีวิตของคนไทยสิ่งเหล่านี้มิใช่เพียงองค์ความรู้ที่ถูกบันทึกไว้ในตำรา แต่เป็นแนวทางที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง และยังคงสร้างประโยชน์ให้แก่ประชาชนมาจนถึงปัจจุบันจากเมล็ดพันธุ์แห่งพระราชปณิธานที่ทรงหว่านไว้ในวันนั้น วันนี้ได้เติบโตเป็นต้นไม้แห่งองค์ความรู้ที่แตกกิ่งก้าน ส่งต่อความหวังและโอกาสให้แก่ผู้คนรุ่นแล้วรุ่นเล่า

     พิพิธภัณฑ์การเกษตรฯ พื้นที่แห่งความทรงจำ ที่ยังมีชีวิต ยังคงทำหน้าที่เก็บรักษาเรื่องราวอันทรงคุณค่าเหล่านี้ ไม่ใช่เพียงเพื่อให้ผู้คนได้ย้อนกลับไปมองอดีต แต่เพื่อให้ทุกคนได้เรียนรู้ว่า
พระราชปณิธานของพระองค์สามารถนำมาสร้างอนาคตที่ดีขึ้นได้อย่างไร ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ แต่ยังเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงพระราชกรณียกิจ พระอัจฉริยภาพ
ด้านการเกษตร และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เข้ากับชีวิตของผู้คนในยุคปัจจุบัน ผ่านนิทรรศการและกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย ผู้มาเยือนทั้งเด็ก เยาวชน ครอบครัว ประชาชนทั่วไป และเกษตรกร สามารถเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ได้สัมผัสองค์ความรู้ที่นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันและการประกอบอาชีพ
เพราะการสืบสานพระราชปณิธาน ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากสิ่งที่ยิ่งใหญ่เสมอไป บางครั้งอาจเริ่มจากการปลูกผักไว้รับประทานในครอบครัว การรู้จักใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า การดูแลดินและน้ำ หรือการดำเนินชีวิตอย่างพอประมาณและมีเหตุผล เรื่องเล็ก ๆ เหล่านี้ เมื่อเกิดขึ้นในชีวิตของผู้คนมากมาย ก็สามารถกลายเป็นพลังสำคัญในการสร้างสังคมที่เข้มแข็งและยั่งยืนได้

     พันจ่าเอก ประเสริฐ มาลัย ผู้อำนวยการสำนักงานพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กล่าวถึงความสำคัญของวันนวมินทรมหาราชว่า “๑๓ ตุลาคม เป็นวันที่ปวงชนชาวไทยร่วมน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผู้ทรงอุทิศพระวรกายเพื่อความผาสุกของประชาชนตลอดพระชนมชีพโดยเฉพาะพระราชกรณียกิจด้านการเกษตรที่ทรงให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาของประชาชนอย่างแท้จริง ตั้งแต่การจัดการน้ำ การฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ ไปจนถึงการสร้างอาชีพและการพึ่งพาตนเอง ซึ่งล้วนเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรไทย สำหรับพิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติฯ การเผยแพร่พระเกียรติคุณและพระอัจฉริยภาพด้านการเกษตร ตลอดจนการสืบสาน รักษา และต่อยอดองค์ความรู้ตามแนวพระราชดำริ ถือเป็นภารกิจสำคัญที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึง เรียนรู้ และนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม ในวันที่ ๑๓ ตุลาคมของทุกปี พิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติฯ ยังจัดกิจกรรมน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ โดยในช่วงเช้ามีพิธีทำบุญตักบาตรเพื่อถวายเป็นพระราชกุศล จัดกิจกรรมน้อมรำลึก เปิดโอกาสให้ประชาชนได้ร่วมแสดงความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และย้อนรำลึกถึงพระราชกรณียกิจผ่านเรื่องราวแห่งความทรงจำ กิจกรรมเหล่านี้จึงมิใช่เพียงการประกอบพิธีในวันสำคัญ แต่ยังเป็นโอกาสให้ผู้คนได้กลับมาทบทวนถึงคุณค่าของสิ่งที่พระองค์ทรงมอบไว้แก่แผ่นดิน และร่วมกันส่งต่อเรื่องราวเหล่านั้นไปสู่คนรุ่นหลังต่อไป”