Curcuma sp.

เหง้าหลักลักษณะคล้ายรูปไข่ แตกแขนงแง่งออกทั้งสองข้างของหัวว่าน ลักษณะคล้ายกับพญาครุฑกางปีก มีเนื้อในมีสีเหลืองอ่อนถึงเหลืองเข้มหรือสีทอง

เป็นว่านที่ทรงคุณค่ามากด้วยสรรพคุณ มีความโดดเด่นในทางความเชื่อ ความเป็นมงคล มีอำนาจสูงสุดในบรรดาว่านทั้งปวง ใช้ป้องกันและควบคุมอิทธิฤทธิ์ของว่านชนิดอื่นที่อยู่ในอาณาบริเวณให้คงสรรพคุณต่อไป เชื่อว่าบ้านใดที่ปลูกพญาว่านจะช่วยคุ้มครองผู้ที่ปลูกและคนในครอบครัว หากพบพญาว่านติดตัวไว้จะช่วยคุ้มครองให้ปลอดภัยแคล้วคลาดจากอันตราย

ส่วนสรรพคุณทางยานั้นใช้รักษาโรคผิวหนัง แก้ผดผื่นคัน ฆ่าเชื้อรา ใช้เป็นยาถอนพิษแก้พิษเบื่อเมา รักษาโรคกระเพาะ ลำไส้เป็นแผลใช้แทนขมิ้นในส่วนประกอบเครื่องแกงช่วยระบายลม ขับลม และแก้จุกเสียด นอกจากนี้ยังสามารถนำมาประทินผิว ช่วยบำรุงผิวพรรณทำให้ผิวเนียนสวย สตรีในสมัยก่อนนิยมใช้ว่านพญาว่านประทินผิวเป็นประจำ ดังความในวรรณคดีขุนช้างขุนแผนที่กล่าวถึงนางพิมพิลาไล (นางวันทอง) ใช้พญาว่านบดละเอียดมาประทินผิว

การนำมาใช้ : ใช้หัวสดโขลกให้ละเอียด นำไปพอกบริเวณที่มีผื่นคัน ช่วยฆ่าเชื้อรา หรือคั้นน้ำผสมกับสุราดื่มแก้พิษ หรือฝานเป็นแว่นบาง ๆ ต้มกับน้ำดื่มรักษาโรคกระเพาะและลำไส้เป็นแผล