Curcuma comosa Roxb.

หัวเหง้าหลักค่อนข้างกลมใหญ่เหมือนหัวเผือก ผิวขรุขระ มีปีกแขนงแตกเป็นป้องสั้นออกทั้งสองข้างลักษณะคล้ายมดลูกผู้หญิง ผิวด้านนอกสีสีน้ำตาลอมส้มอ่อน เนื้อในมีสีขาวนวลเหลือง แต่หากโดนอากาศจะเปลี่ยนเป็นเหลืองน้ำตาลเข้ม ให้รสขม ฝาดและเผ็ดเล็กน้อย มีกลิ่นฉุนคล้ายกลิ่นยอดมะม่วงอ่อน

-

-

-

-

เป็นส่วนผสมหลักในตำรายาไทยในการรักษาอาการต่าง ๆ ของสตรี ดูแลภายใน เช่น รักษามดลูก ช่วยขับน้ำคาวปลา ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็ว ช่วยแก้อาการปวดท้องประจำเดือน ประจำเดือนมาไม่ปกติ ตกขาว ช่วยบำรุงผิวพรรณ บำรุงเลือด และช่วยกระชับหน้าท้องที่หย่อนคล้อยหลังคลอด ทำให้มดลูกเข้าอู่เร็ว 

การนำมาใช้ : ใช้หัวว่านนำมาต้มรวมกันกับไพลอีก 3 ชนิด คือ ไพลชมพู  ไพลดำ และ ไพลเหลือง อย่างละ 1 ส่วน ผสมกับน้ำ 4 ส่วน  ต้มจนเดือดกรองเอาเฉพาะน้ำ ดื่มเฉพาะเช้าและเย็น ครั้งละ 1 แก้ว หรือถ้าเลือกใช้เฉพาะว่านชัดมกลูกตัวเมียตัวเดียว ในขณะที่ต้มยาจะมีฟองโผล่ขึ้นเวลาต้ม ให้จนกว่าฟองจะยุบ เป็นการขับสารเบื่อเมาออกจากหัวว่าน ไม่แนะนำให้ดื่มติดต่อกันทุกวัน ให้ดื่มวันเว้นวัน และไม่ควรดื่มต่อเนื่อง ควรหยุดเมื่ออาการดีขึ้น