คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

29 มิถุนายน 2564
102

ชะมวง

พืชผักพื้นบ้าน

ชะมวง

ชื่อไทย ชะมวง
ชื่ออื่น ส้มป้อง มะป่อง หมากโมก มวงส้ม กะมวง มวง ส้มมวง ยอดมวง ส้มม่วง ส้มโมง ส้มป่อง
ชื่อวิทยาศาสตร์

Garcinia cowa Roxb. ex Choisy

ชื่อวงศ์ CLUSIACEAE
ลักษณะวิสัย

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ไม่ผลัดใบ เรือนยอดเป็นทรงพุ่มรูปกรวยคว่ำทรงสูง สูงประมาณ 5-10 เมตร ลำต้นเกลี้ยงและแตกกิ่งใบตอนบนของลำต้น กิ่งย่อยผิวเรียบ เปลือกลำต้นเป็นสีดำน้ำตาลขรุขระ แตกเป็นสะเก็ด เปลือกด้านในสีชมพูถึงแดง มีน้ำยางสีเหลืองขุ่นไหลเยิ้มออกจากเปลือกต้น

ลักษณะใบ

ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียบสลับตรงข้ามกัน ใบเป็นรูปรีแกมใบหอกหรือแกมขอบขนาน โคนใบสอบแหลม ปลายใบป้านหรือแหลมเล็กน้อย ขอบใบเรียบ ใบอ่อนเป็นสีเขียวอ่อนหรือเขียวอมสีม่วงแดง ส่วนใบแก่เป็นสีเขียวเข้ม บริเวณปลายกิ่งมักแตกเป็น 1-3 ยอด หลังใบเรียบลื่นเป็นมัน ท้องใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนาและเปราะ

ลักษณะดอก

ดอกเป็นแบบแยกเพศอยู่กันคนละต้น ดอกออกตามซอกใบและตามกิ่ง ดอกตัวผู้จะออกตามกิ่งเป็นกระจุก มีดอกย่อยประมาณ 3-8 ดอก ดอกมีเกสรตัวผู้จำนวนมากเรียงกันเป็นรูปสี่เหลี่ยม ส่วนกลีบดอกเป็นสีเหลืองนวลและมีกลิ่นหอม ส่วนดอกตัวเมียจะออกเป็นดอกเดี่ยวตามปลายกิ่ง มีเกสรตัวผู้เทียมเรียงอยู่รอบรังไข่

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดเป็นรูปรี หนา เรียงตัวกันเป็นวงรอบผล

ลักษณะผล

ผลเป็นรูปทรงกลม แป้น ผิวผลเรียบเป็นมัน ขนาดประมาณ 2.5-6 เซนติเมตร ผลอ่อนเป็นสีเขียว เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองถึงส้มหม่น และตามผลมีร่องตื้น ๆ ประมาณ 5-8 ร่อง ด้านบนปลายบุ๋มและมีชั้นกลีบเลี้ยงประมาณ 4-8 แฉกติดอยู่ เนื้อหนา สีเหลือง ภายในผลมีเมล็ดขนาดใหญ่ประมาณ 4-6 เมล็ด ผลสุกมีรสเปรี้ยว

สรรพคุณ

ช่วยฟอกโลหิต รักษาธาตุพิการ เป็นยาแก้ไข้ ตัวร้อน ถอนพิษไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ไอ แก้เสมหะ เป็นยาระบาย ช่วยย่อยอาหาร

สถานที่ ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้
Share this: