คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

29 มิถุนายน 2564
105

ตะเคียน

พืชเศรษฐกิจ

ตะเคียน

ชื่อไทย ตะเคียน
ชื่ออื่น ตะเคียนทอง ตะเคียนใหญ่ จะเคียน แคน ไพร กะกี้ โกกี้ จูเค้ โซเก จืองา
ชื่อวิทยาศาสตร์

Hopea odorata Roxb.

ชื่อวงศ์ DIPTEROCARPACEAE
ลักษณะวิสัย

จัดเป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบขนาดใหญ่ ลำต้นเปลาตรง สูงประมาณ 20-40 เมตร  เรือนยอดเป็นทรงพุ่มทึบ กลม หรือเป็นรูปเจดีย์แบบต่ำๆ เปลือกต้นหนาเป็นสีน้ำตาลดำ แตกเป็นสะเก็ด แก่นไม้ตะเคียนเป็นสีน้ำตาลแดง เนื้อไม้เป็นสีเหลืองหม่นหรือสีน้ำตาลอมสีเหลือง

ลักษณะใบ

ใบเป็นใบเดี่ยว ใบเป็นรูปไข่แกมหอกหรือดาบ ปลายใบเรียว โคนใบมน ป้านและเบี้ยว ใบกว้างประมาณ 3-6 เซนติเมตร ยาวประมาณ 10-15 เซนติเมตร แผ่นใบบางแต่ค่อนข้างเหนียว หลังใบเกลี้ยงเป็นมัน ท้องใบมีตุ่มหูดเกลี้ยง ๆ อยู่ตามง่ามแขนงของใบ ปลายโค้งแต่ไม่จรดกัน

ลักษณะดอก

ดอกออกเป็นช่อยาวแบบช่อแยกแขนงตามปลายกิ่ง และตามง่ามใบ มีดอกย่อยอยู่ช่อละประมาณ 40-50 ดอก ช่อดอกมีความยาวประมาณ 5-7 เซนติเมตร ดอกเป็นสีเหลืองแกมสีน้ำตาลขนาดเล็ก มีกลิ่นหอมและมีขนนุ่ม ดอกมีกลีบดอก 5 กลีบ เมื่อดอกบานเต็มที่กลีบดอกจะบิดเป็นกงจักร ปลายกลีบดอกหยัก ส่วนล่างกลีบบิดและเชื่อมติดกัน ดอกออกช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม แต่จะไม่ออกดอกทุกปี ช่วงที่ดอกออกมากจะมีประมาณ 3-5 ครั้งต่อปี

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดค่อนข้างกลมสีน้ำตาล

ลักษณะผล

ผลเป็นผลแห้งไม่แตก ผลเป็นสีเขียวอ่อน เมื่อสุกจะเป็นสีน้ำตาลเข้ม ผลมีลักษณะกลมหรือเป็นรูปไข่เกลี้ยง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.6 เซนติเมตร ปลายในเป็นติ่งคล้ายหนามแหลม มีปีกยาว 1 คู่ ลักษณะเป็นรูปใบพาย ยาวประมาณ 4-6 เซนติเมตร ปลายปีกกว้างประมาณ 1 เซนติเมตร 1 ผลมี 1 เมล็ด ออกผลในช่วงเดือนกุมภาพันธุ์ถึงเดือนเมษายน

สรรพคุณ

แก้โลหิตและกำเดา คุมธาตุ แก้อาการลงแดง ขับเสมหะ แก้ปวดฟัน แก้เหงือกบวม เหงือกอักเสบ เชื้อโรคในปาก แก้อาการท้องร่วง ท้องเสีย ช่วยห้ามเลือด สมานแผล แก้อักเสบ

สถานที่ แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่,ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้
Share this: