คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
ธรณีสาร
ธรณีสาร
| ชื่อไทย | ธรณีสาร |
| ชื่ออื่น | มะขามป้อมดิน เสนียด กระทืบยอด ก้างปลาดิน ดอกใต้ใบ ตรึงบาดาล ก้างปลาแดง ครีบยอด คดทราย รุรี ก้างปลา |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Phyllanthus pulcher Wall. ex Müll.Arg. |
| ชื่อวงศ์ | PHYLLANTHACEAE |
| ลักษณะวิสัย | จัดเป็นไม้พุ่มกึ่งไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรง สูงประมาณ 1-1.5 เมตร ลำต้นแผ่กิ่งก้านบริเวณใกล้กับปลายยอด เปลือกต้นเรียบเป็นสีน้ำตาล ลำต้นกลมและมีรอยแผลใบตามลำต้น มีขนนุ่มตามกิ่งอ่อนและใบประดับ ส่วนอื่นๆของต้นไม่มีขน |
| ลักษณะใบ | ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับแน่นในระนาบเดียวกันบริเวณปลายยอด มีใบย่อยประมาณ 15-30 คู่ ในแต่ละกิ่งย่อย ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปขอบขนานเบี้ยว หรือเป็นรูปขอบขนานแกมไข่ ปลายใบมน ส่วนขอบใบเรียบ ปลายสุดมีติ่งแหลมขนาดเล็ก ใบย่อยกว้างประมาณ 0.8-1.3 เซนเติเมตร ยาวประมาณ 1.5-2.5 เซนติเมตร แผ่นใบแผ่และบาง เรียบทั้ง 2 ด้าน ใบสีเขียว หลังใบเป็นสีเทาแกมเขียว |
| ลักษณะดอก | ดอกเป็นดอกเดี่ยวสีแดงเข้ม แยกเพศแต่อยู่บนต้นเดียวกัน ใบประดับมีขนนุ่มที่ฐาน ดอกเพศผู้จะออกกระจุกตามซอกใบ กลีบดอก 4 กลีบ โคนสีแดง ส่วนดอกเพศเมียจะออกตามซอกใบที่ปลายกิ่ง ดอกจะห้อยลง เรียงกันอยู่หนาแน่นตามใต้ท้องใบ ดอกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน |
| ลักษณะเมล็ด | |
| ลักษณะผล | ผลเป็นรูปทรงกลม ขนาด 3 มิลลิเมตร ผิวผลเกลี้ยงเป็นสีน้ำตาลอ่อน ก้านผลยาวประมาณ 2-2.5 เซนติเมตร และมีกลีบเสี้ยงติดอยู่คงทน ผลจะออกเรียงเป็นแนว ดูเป็นระเบียบอยู่ใต้ใบ โดยจะติดผลในช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนพฤศจิกายน |
| สรรพคุณ | ราก แก้ไข้ตัวร้อน แก้พิษตานซางเด็ก ช่วยขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ใบ ใช้พอกดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ ใช้พอกแก้อาการปวดฟัน แก้โรคเหงือก แก้อาการปวดกระเพาะอาหาร แก้นิ่วในไต แก้แผลอาการไหม้ แก้บวมคัน แก้ผื่นคัน พอกฝี ดูดหนอง แก้อาการบวม ปวดบวม |
| สถานที่ | แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่,ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้ |