คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

15 กรกฎาคม 2564
149

ธรณีสาร

พืชสมุนไพร

ธรณีสาร

ชื่อไทย ธรณีสาร
ชื่ออื่น มะขามป้อมดิน เสนียด กระทืบยอด ก้างปลาดิน ดอกใต้ใบ ตรึงบาดาล ก้างปลาแดง ครีบยอด คดทราย รุรี ก้างปลา
ชื่อวิทยาศาสตร์

Phyllanthus pulcher Wall. ex Müll.Arg.

ชื่อวงศ์ PHYLLANTHACEAE
ลักษณะวิสัย

จัดเป็นไม้พุ่มกึ่งไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรง สูงประมาณ 1-1.5 เมตร ลำต้นแผ่กิ่งก้านบริเวณใกล้กับปลายยอด เปลือกต้นเรียบเป็นสีน้ำตาล ลำต้นกลมและมีรอยแผลใบตามลำต้น  มีขนนุ่มตามกิ่งอ่อนและใบประดับ ส่วนอื่นๆของต้นไม่มีขน

ลักษณะใบ

ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับแน่นในระนาบเดียวกันบริเวณปลายยอด มีใบย่อยประมาณ 15-30 คู่ ในแต่ละกิ่งย่อย ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปขอบขนานเบี้ยว หรือเป็นรูปขอบขนานแกมไข่ ปลายใบมน ส่วนขอบใบเรียบ ปลายสุดมีติ่งแหลมขนาดเล็ก ใบย่อยกว้างประมาณ 0.8-1.3 เซนเติเมตร ยาวประมาณ 1.5-2.5 เซนติเมตร แผ่นใบแผ่และบาง เรียบทั้ง 2 ด้าน ใบสีเขียว หลังใบเป็นสีเทาแกมเขียว

ลักษณะดอก

ดอกเป็นดอกเดี่ยวสีแดงเข้ม แยกเพศแต่อยู่บนต้นเดียวกัน ใบประดับมีขนนุ่มที่ฐาน ดอกเพศผู้จะออกกระจุกตามซอกใบ กลีบดอก 4 กลีบ โคนสีแดง ส่วนดอกเพศเมียจะออกตามซอกใบที่ปลายกิ่ง ดอกจะห้อยลง เรียงกันอยู่หนาแน่นตามใต้ท้องใบ ดอกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน

ลักษณะเมล็ด
ลักษณะผล

ผลเป็นรูปทรงกลม ขนาด 3 มิลลิเมตร ผิวผลเกลี้ยงเป็นสีน้ำตาลอ่อน ก้านผลยาวประมาณ 2-2.5 เซนติเมตร และมีกลีบเสี้ยงติดอยู่คงทน ผลจะออกเรียงเป็นแนว ดูเป็นระเบียบอยู่ใต้ใบ โดยจะติดผลในช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนพฤศจิกายน

สรรพคุณ

ราก แก้ไข้ตัวร้อน แก้พิษตานซางเด็ก ช่วยขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ใบ ใช้พอกดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ ใช้พอกแก้อาการปวดฟัน แก้โรคเหงือก แก้อาการปวดกระเพาะอาหาร แก้นิ่วในไต แก้แผลอาการไหม้ แก้บวมคัน แก้ผื่นคัน พอกฝี ดูดหนอง แก้อาการบวม ปวดบวม

สถานที่ แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่,ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้
Share this: