คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

11 กันยายน 2564
150

บุนนาค

พืชสมุนไพร

บุนนาค

ชื่อไทย บุนนาค
ชื่ออื่น สารภีดอย ก๊าก่อ ก้ำก่อ ปะนาคอ ประนาคอ นาคบุตร นากบุต รากบุค ต้นนาค
ชื่อวิทยาศาสตร์

Mesua ferrea L.

ชื่อวงศ์ CALOPHYLLACEAE
ลักษณะวิสัย

เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 15-25 เมตร อาจสูงได้ถึง 30 เมตร ลักษณะเป็นทรงยอดพุ่มทึบและแคบ มีทรงพุ่มใหญ่คล้ายเจดีย์ต่ำๆ มีพูพอนเล็กน้อยตามโคนต้น เป็นไม้ไม่ผลัดใบ เนื้อไม้แข็ง กิ่งก้านเรียวเล็กห้อยลง เปลือกต้นมีสีน้ำตาลเข้ม มีรอยแตกตื้นๆ หลุดร่วงได้ง่าย เปลือกชั้นในมีน้ำยางสีเหลืองอ่อนเล็กน้อย เนื้อไม้มีสีแดงคล้ำเป็นมันเลื่อม

ลักษณะใบ

ใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกัน ใบคล้ายรูปหอกหรือรูปขอบขนานแกมรูปหอก ปลายใบเรียวแหลม คล้ายใบมะปราง โคนใบสอบ แผ่นใบหนา ผิวใบเรียบเกลี้ยง ท้องใบมีคราบขาวปกคลุมอยู่ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 1.2-4 เซนติเมตร ยาวประมาณ 5-13 เซนติเมตร ใบอ่อนจะมีสีชมพูออกแดง ส่วนใบแก่ด้านบนมีสีเขียวเข้ม ก้านใบยาวประมาณ 0.8-1.2 เซนติเมตร

ลักษณะดอก

ออกดอกเป็นดอกเดี่ยว หรือดอกคู่ตามซอกใบหรือปลายกิ่ง กลีบดอกมีสีขาวจนถึงสีเหลืองอ่อน กลีบดอกมี 5 กลีบซ้อนกัน กลีบดอกเป็นรูปไข่หัวกลับ ปลายบานและเว้า โคนสอบ ปลายกลีบย่นเล็กน้อย เมื่อดอกบานเต็ม กลีบจะแผ่กว้างออก มีเส้นผ่านศูนย์กลางดอก 5-10 เซนติเมตร ดอกเป็นดอกสมบูรณ์เพศ ดอกจะห้อยลง ก้านดอกยาวน้อยกว่า 1 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงจะแข็งและหนา อยู่คงทน เมื่อติดผลจะยังอยู่ ดอกมีกลิ่นหอมเย็น ส่งกลิ่นไปได้ไกล ออกดอกในช่วงฤดูร้อนถึงฤดูฝน

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดแบน แข็ง มีสีน้ำตาลเข้ม

ลักษณะผล

ผลเป็นรูปไข่ ผลแข็งมาก ส่วนปลายโค้งแหลม ปลายไม่แตก เปลือกผลมีรอยด่างสีน้ำตาล กว้างประมาณ 2.5-3.5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 4 เซนติเมตร ผลมีสีส้มแก่หรือสีม่วงน้ำตาล มีเปลือกเป็นเส้นใยห่อหุ้มอยู่ และมีหยดยางเหนียว มีฐานมีกลีบเลี้ยงหนารองรับอยู่ 4 กลีบ และจะโตขึ้นเป็นกาบหุ้มผล ภายในผลมีเมล็ด 1-4 เมล็ด

สรรพคุณ

ช่วยชูกำลัง รักษาอาการอ่อนเพลีย แก้กระหายน้ำ แก้ร้อน กระสับกระส่าย ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ แก้ไข้ ขับเหงื่อ รักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน กำเดาไหล แก้เสมหะในลำคอ แก้อาเจียน กระตุ้นการทำงานของร่างกาย แก้น้ำเหลืองเสีย กระจายน้ำเหลืองกระจายหนอง แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ แก้ผดผื่นคัน รักษาแผลสด แก้ฟกช้ำ แก้พิษงู แก้กลิ่นเหม็นสาบในร่างกาย บำรุงผิวกายให้สดชื่น

สถานที่ แปลงอนุรักษ์พันธุกรรมพืช 16 โร่,ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้
Share this: