คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
ขันทองพยาบาท
ขันทองพยาบาท
| ชื่อไทย | ขันทองพยาบาท |
| ชื่ออื่น | ยางปลวก ยางปลอก ยายปลวก ฮ่อสะพานควาย ทุเรียนป่า ไฟ ขุนตาก ข้าวตาก ขันทองพยาบาทเครือ |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Suregada multiflora (A.Juss.) Baill. |
| ชื่อวงศ์ | EUPHORBIACEAE |
| ลักษณะวิสัย | เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นสูงประมาณ 7-13 เมตร ลำต้นตั้งตรง เป็นทรงพุ่มแน่นทึบ แตกกิ่งก้านค่อนข้างกลม กิ่งก้านอ่อนและห้อยลู่ลง ที่กิ่งจะมีขนรูปดาว เปลือกต้นเป็นสีน้ำตาลแก่และแตกเป็นร่องแบบตื้น ๆ ตามยาว เนื้อไม้เป็นสีขาว |
| ลักษณะใบ | ใบหนาแข็งและดกทึบ ใบเป็นใบเดียว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ใบเป็นรูปหอกแกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบแหลม ขอบใบจักเป็นซี่ฟัน ใบกว้างประมาณ 3-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 9-22 เซนติเมตร เนื้อใบมีลักษณะหนา เหนียวคล้ายแผ่นหนัง หลังใบเรียบลื่นเป็นมัน |
| ลักษณะดอก | ใบหนาแข็งและดกทึบ ใบเป็นใบเดียว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ใบเป็นรูปหอกแกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบแหลม ขอบใบจักเป็นซี่ฟัน ใบกว้างประมาณ 3-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 9-22 เซนติเมตร เนื้อใบมีลักษณะหนา เหนียวคล้ายแผ่นหนัง หลังใบเรียบลื่นเป็นมัน |
| ลักษณะเมล็ด | เมล็ดมีสีน้ำตาลเข้มและเนื้อบาง ๆ สีขาวหุ้มเมล็ดอยู่ |
| ลักษณะผล | ผลเกือบกลม ผิวเกลี้ยง มีขนาดประมาณ 2 มิลลิเมตร ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมส้ม ผลแบ่งเป็น 3 พูและแตก มีติ่งเล็ก ๆ อยู่ที่ยอด ภายในผลมีเมล็ดประมาณ 3 เมล็ด ติดผลช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน |
| สรรพคุณ | บำรุงเหงือก ทำให้เหงือกแข็งแรง ช่วยแก้ไข้ แก้ลม โลหิตเป็นพิษ แก้ปอดพิการ ใช้เป็นยาถ่าย ฆ่าพยาธิ รักษากามโรค น้ำเหลืองเสีย รักษาโรคผิวหนัง ผดผื่นคัน โรคเรื้อน |
| สถานที่ | ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้ |