คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

14 กันยายน 2564
129

ขันทองพยาบาท

พืชสมุนไพร

ขันทองพยาบาท

ชื่อไทย ขันทองพยาบาท
ชื่ออื่น ยางปลวก ยางปลอก ยายปลวก ฮ่อสะพานควาย ทุเรียนป่า ไฟ ขุนตาก ข้าวตาก ขันทองพยาบาทเครือ
ชื่อวิทยาศาสตร์

Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.

ชื่อวงศ์ EUPHORBIACEAE
ลักษณะวิสัย

เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นสูงประมาณ 7-13 เมตร ลำต้นตั้งตรง เป็นทรงพุ่มแน่นทึบ แตกกิ่งก้านค่อนข้างกลม กิ่งก้านอ่อนและห้อยลู่ลง ที่กิ่งจะมีขนรูปดาว เปลือกต้นเป็นสีน้ำตาลแก่และแตกเป็นร่องแบบตื้น ๆ ตามยาว เนื้อไม้เป็นสีขาว

ลักษณะใบ

ใบหนาแข็งและดกทึบ ใบเป็นใบเดียว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ใบเป็นรูปหอกแกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบแหลม ขอบใบจักเป็นซี่ฟัน ใบกว้างประมาณ 3-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 9-22 เซนติเมตร เนื้อใบมีลักษณะหนา เหนียวคล้ายแผ่นหนัง หลังใบเรียบลื่นเป็นมัน

ลักษณะดอก

ใบหนาแข็งและดกทึบ ใบเป็นใบเดียว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ใบเป็นรูปหอกแกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบแหลม ขอบใบจักเป็นซี่ฟัน ใบกว้างประมาณ 3-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 9-22 เซนติเมตร เนื้อใบมีลักษณะหนา เหนียวคล้ายแผ่นหนัง หลังใบเรียบลื่นเป็นมัน

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดมีสีน้ำตาลเข้มและเนื้อบาง ๆ สีขาวหุ้มเมล็ดอยู่

ลักษณะผล

ผลเกือบกลม ผิวเกลี้ยง มีขนาดประมาณ 2 มิลลิเมตร ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมส้ม ผลแบ่งเป็น 3 พูและแตก มีติ่งเล็ก ๆ อยู่ที่ยอด ภายในผลมีเมล็ดประมาณ 3 เมล็ด ติดผลช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน

สรรพคุณ

บำรุงเหงือก ทำให้เหงือกแข็งแรง ช่วยแก้ไข้ แก้ลม โลหิตเป็นพิษ แก้ปอดพิการ ใช้เป็นยาถ่าย ฆ่าพยาธิ รักษากามโรค น้ำเหลืองเสีย รักษาโรคผิวหนัง ผดผื่นคัน โรคเรื้อน

สถานที่ ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้
Share this: