คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
ไข่เน่า
ไข่เน่า
| ชื่อไทย | ไข่เน่า |
| ชื่ออื่น | ขี้เห็น ปลู คมขวาน ฝรั่งโคก |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Vitex glabrata R.Br. |
| ชื่อวงศ์ | LAMIACEAE |
| ลักษณะวิสัย | เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 10-25 เมตร ผิวลำต้นเกลี้ยงเป็นสีเหม่นและมีด่างเป็นดวงสีขาว ๆ ผิวเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ด กิ่งอ่อนและยอดมีขนนุ่ม กิ่งอ่อนเป็นสี่เหลี่ยม ต้นเป็นทรงเรือนยอดรูปกรวย แตกกิ่งต่ำ |
| ลักษณะใบ | ใบเป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ อยู่เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบย่อยมี 3-5 ใบ ใบมีสีเขียวเข้ม ลักษณะคล้ายรูปไข่กลับ หรือรูปรีแกมรูปไข่กลับ ใบมีขนาดไม่เท่ากัน ปลายใบแหลมเป็นติ่ง โคนใบสอบแหลมหรือมน ผิวใบด้านบนเกลี้ยง มีลีเขียวเข้มเป็นมัน ท้องใบสีอ่อนกว่า และมีขนสั้นประปราย |
| ลักษณะดอก | ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ดอกมีขนาดเล็ก มีกลิ่นหอม กลีบดอกสีม่วงอ่อน กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดกว้าง มีขนละเอียดที่ดอก เมื่อบานกว้าง 0.8-1 เซนติเมตร เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ออกดอกช่วงเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ |
| ลักษณะเมล็ด | |
| ลักษณะผล | ผลเป็นรูปไข่หรือรูปไข่กลับ กว้างประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ยาวประมาณ 1.5-3 เซนติเมตร ขั้วผลเป็นรูปกรวยกว้าง ผลอ่อนมีสีเขียว ผลสุกเป็นสีม่วงดำ ผลมีเนื้ออ่อนนุ่ม มีรสหวานอมเปรี้ยวและเหม็น ผลแก่จะเก็บเกี่ยวในช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือนกรกฎาคม |
| สรรพคุณ | ช่วยบำรุงสมอง บำรุงกระดูก ทำให้เจริญอาหาร รักษาโรคเบาหวาน แก้ตานขโมย แก้ไข้ แก้ท้องเสีย แก้บิด รักษาโรคกระเพาะหรือโรคลำไส้อักเสบของเด็กทารก ช่วยระบบขับถ่าย บำรุงไต แก้เลือดตกค้าง |
| สถานที่ | ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้ |