คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
โคลงเคลง
โคลงเคลง
| ชื่อไทย | โคลงเคลง |
| ชื่ออื่น | ขี้นก โคลงเคลงขี้หมา มะยะ อ้าหลวง |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Melastoma malabathricum L. |
| ชื่อวงศ์ | MELASTOMATACEAE |
| ลักษณะวิสัย | เป็นไม้พุ่ม มีความสูงประมาณ 1-3 เมตร ลำต้นและกิ่งก้านเป็นสีน้ำตาลแดง กิ่งเป็นเหลี่ยม ทุกส่วนของลำต้นมีขนละเอียดสีน้ำตาลอ่อนปกคลุม |
| ลักษณะใบ | ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ และสลับตั้งฉาก ลักษณะของใบเป็นรูปใบหอก ปลายใบและโคนใบแหลม มีขนาดกว้างประมาณ 1.7-5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 4-14 เซนติเมตร แผ่นใบค่อนข้างแข็ง ผิวใบมีเกล็ดเล็กแหลม มีเส้นใบออกจากโคนใบไปจรดกันที่ปลายใบประมาณ 3-5 เส้น ส่วนเส้นใบย่อยเรียงแบบขั้นบันไดและไม่มีหูใบ |
| ลักษณะดอก | ดอกออกเป็นช่อที่ปลายยอด ช่อละประมาณ 3-5 ดอก เมื่อบานจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 4-5 เซนติเมตร ดอกเป็นสีม่วงอมสีชมพู โดยทั่วไปดอกจะมีกลีบดอก 4-6 กลีบ ส่วนกลีบเลี้ยงดอกมี 5 กลีบ มีถ้วยรองดอกปกคลุมด้วยเกล็ดแบนเรียบ ดอกเป็นช่อแบบสมบูรณ์เพศ ดอกมีเกสรเพศผู้สีเหลือง 10 ก้าน เรียงเป็นวง 2 วง และมีรยางค์สีม่วงโค้งงอ ส่วนรังไข่อยู่ใต้วงกลีบ สามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี แต่จะมีมากในช่วงฤดูฝน |
| ลักษณะเมล็ด | เมล็ดมีขนาดเล็ก |
| ลักษณะผล | ผลมีลักษณะคล้ายลูกข่าง มีขนาดกว้างประมาณ 0.6 เซนติเมตร ยาวประมาณ 0.8-1 เซนติเมตร และมีขนปกคลุม เนื้อในผลเป็นสีแดงอมสีม่วง ผลเมื่อแก่เปลือกผลจะแห้งแล้วแตกออกตามขวาง ผลมีความยาวประมาณ 0.5-1.2 เซนติเมตร ภายในผลมีเมล็ดจำนวนมาก |
| สรรพคุณ | ใช้เป็นยาระงับประสาท บำรุงธาตุในร่างกาย บำรุงร่างกาย แก้มะเร็ง ดับพิษไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้อาเจียนเป็นเลือด แก้คอพอก แก้อาการถ่ายเป็นเลือด แก้ริดสีดวงทวาร บำรุงตับ ไต น้ำดี |
| สถานที่ | ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้ |