คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
มะแฟน
มะแฟน
| ชื่อไทย | มะแฟน |
| ชื่ออื่น | แฟนส้ม ส้มแป้น ค้อลิง มะแทน กะโปกหมา กะตีบ มะแฟน |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Protium serratum (Wall. ex Colebr.) Engl. |
| ชื่อวงศ์ | BURSERACEAE |
| ลักษณะวิสัย | เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลาง ลำต้นมีความสูงได้ประมาณ 10-30 เมตร เรือนยอดค่อนข้างทึบ เป็นพุ่มกลมในช่วงบน ลำต้นค่อนข้างเปลาตรง โคนต้นเป็นพูพอน เปลือกต้นเป็นสีน้ำตาล แตกเป็นสะเก็ดโต ๆ |
| ลักษณะใบ | ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ แต่ละแขนงมีใบย่อยประมาณ 3-11 ใบ ติดตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ยกเว้นใบยอดช่อจะเป็นใบเดี่ยว ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปรียาว หรือรูปแกมขอบขนาน ปลายใบหยักคอดเป็นติ่งแหลม โคนใบกลมมนหรือเบี้ยว ส่วนขอบใบอ่อนหยักเป็นฟันเลื่อย ส่วนใบแก่มักเรียบหรือเป็นคลื่นห่าง ๆ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 3-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 6-13 เซนติเมตร เนื้อใบหนา ใบอ่อนมีขนขึ้นประปราย |
| ลักษณะดอก | ออกดอกเป็นช่อ บริเวณซอกใบและปลายกิ่ง ในแต่ละช่อจะมีทั้งดอกสมบูรณ์เพศและดอกแยกเพศ ลักษณะของดอกมีกลีบดอกและกลีบรองกลีบดอกอย่างละ 5 กลีบ โคนกลีบรองกลีบดอกติดกันเป็นรูปถ้วยตื้น ๆ ปลายแยกออกเป็นแฉกเล็ก ๆ 5 แฉก ส่วนกลีบดอกมี 5 กลีบ มีขนด้านนอก ดอกเป็นสีขาว สีเขียวอ่อน หรือสีเหลืองอ่อน |
| ลักษณะเมล็ด | เมล็ดค่อนข้างกลม แข็ง |
| ลักษณะผล | ผลมีลักษณะค่อนข้างกลมมน มีร่องแบ่งเป็นพูประมาณ 2-4 พู ผลมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1-2 เซนติเมตร เปลือกผลเป็นสีแดง สีเขียว สีเหลือง เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีแดง พอแก่แล้วเป็นสีดำ ภายในผลมีเนื้อนุ่มสีขาวและมีเมล็ด ออกผลในช่วงประมาณเดือนมีนาคมถึงเดือนกรกฎาคม |
| สรรพคุณ | แก้พิษซาง พิษตานซอง ถอนพิษผิดสำแดง แก้ไข้ กระทุ้งพิษไข้หัว ไข้เหนือ แก้ร้อนในกระหายน้ำ รักษาแผลในปาก |
| สถานที่ | ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้ |