คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้

29 กันยายน 2564
256

มะแฟน

พืชสมุนไพร

มะแฟน

ชื่อไทย มะแฟน
ชื่ออื่น แฟนส้ม ส้มแป้น ค้อลิง มะแทน กะโปกหมา กะตีบ มะแฟน
ชื่อวิทยาศาสตร์

Protium serratum (Wall. ex Colebr.) Engl.

ชื่อวงศ์ BURSERACEAE
ลักษณะวิสัย

เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลาง ลำต้นมีความสูงได้ประมาณ 10-30 เมตร เรือนยอดค่อนข้างทึบ เป็นพุ่มกลมในช่วงบน ลำต้นค่อนข้างเปลาตรง โคนต้นเป็นพูพอน เปลือกต้นเป็นสีน้ำตาล แตกเป็นสะเก็ดโต ๆ

ลักษณะใบ

ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ แต่ละแขนงมีใบย่อยประมาณ 3-11 ใบ ติดตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ยกเว้นใบยอดช่อจะเป็นใบเดี่ยว ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปรียาว หรือรูปแกมขอบขนาน ปลายใบหยักคอดเป็นติ่งแหลม โคนใบกลมมนหรือเบี้ยว ส่วนขอบใบอ่อนหยักเป็นฟันเลื่อย ส่วนใบแก่มักเรียบหรือเป็นคลื่นห่าง ๆ ใบมีขนาดกว้างประมาณ 3-5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 6-13 เซนติเมตร เนื้อใบหนา ใบอ่อนมีขนขึ้นประปราย

ลักษณะดอก

ออกดอกเป็นช่อ บริเวณซอกใบและปลายกิ่ง ในแต่ละช่อจะมีทั้งดอกสมบูรณ์เพศและดอกแยกเพศ ลักษณะของดอกมีกลีบดอกและกลีบรองกลีบดอกอย่างละ 5 กลีบ โคนกลีบรองกลีบดอกติดกันเป็นรูปถ้วยตื้น ๆ ปลายแยกออกเป็นแฉกเล็ก ๆ 5 แฉก ส่วนกลีบดอกมี 5 กลีบ มีขนด้านนอก ดอกเป็นสีขาว สีเขียวอ่อน หรือสีเหลืองอ่อน

ลักษณะเมล็ด

เมล็ดค่อนข้างกลม แข็ง 

ลักษณะผล

ผลมีลักษณะค่อนข้างกลมมน มีร่องแบ่งเป็นพูประมาณ 2-4 พู ผลมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1-2 เซนติเมตร เปลือกผลเป็นสีแดง สีเขียว สีเหลือง เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีแดง พอแก่แล้วเป็นสีดำ ภายในผลมีเนื้อนุ่มสีขาวและมีเมล็ด ออกผลในช่วงประมาณเดือนมีนาคมถึงเดือนกรกฎาคม

สรรพคุณ

แก้พิษซาง พิษตานซอง ถอนพิษผิดสำแดง  แก้ไข้ กระทุ้งพิษไข้หัว ไข้เหนือ แก้ร้อนในกระหายน้ำ รักษาแผลในปาก

สถานที่ ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้
Share this: