Boesenbergia rotunda (L.) Mansf.

เป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าสั้น แตกหน่อได้ มีรากอวบ เป็นรูปทรงกระบอกหรือรูปทรงไข่ค่อนข้างยาว ปลายเรียว มีความยาวประมาณ 4-10 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 1-2 เซนติเมตร ออกเป็นกระจุก ผิวมีสีน้ำตาลอ่อน ส่วนเนื้อในมีสีเหลืองและมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว

    เป็นว่านที่คนไทยคุ้นเคยในการนำมาประกอบอาหาร เช่น ส่วนหัวที่ให้มีกลิ่นหอมนำมาเป็นส่วนผสมในเครื่องแกงเช่น แกงป่า น้ำยาขนมจีน หรือนำไปผัด ส่วนแขนงหรือเต้านำมาเป็นผักจิ้มผักเคียงในสำรับ

    กระชายมีสรรพคุณทั้งทางยาและอาหาร ให้รสชาติเผ็ดร้อน ช่วยลดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด ขับลม ช่วยเจริญอาหาร ขับระดูขาว ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ และมีสรรพคุณคล้ายโสม

การนำมาใช้: การทำกระชายหมักบำรุงกำลังสูตรของพ่อทราย (นายสุวัฒนชัย จำปามูล) โดยการโขลกกระชายให้ละเอียด เติมน้ำผึ้งหรือน้ำตาลทรายแดง หมักไว้ 1 เดือน กรองเอาน้ำ สำหรับดื่มทุกเช้า ช่วยบำรุงกำลัง