Aegle marmelos Correa.

เป็นไม้ยืนต้น เนื้อแข็ง ผลัดใบ สูงประมาณ 15-25 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง 25-50 เซนติเมตร มีหนามแหลมตามกิ่งย่อย อาจเป็นหนามคู่หรือหนามเดี่ยว เปลือกต้นค่อนข้างหนา มีสีเทา เปลือกแตกเป็นร่องตามความยาวของลำต้น มีหนามขึ้นตามกิ่งทั่วลำต้น หนามแข็ง ยาวประมาณ 2-3.5 เซนติเมตร

ใบเป็นใบประกอบ ก้านใบยาว 3-5 เซนติเมตร ประกอบด้วยใบย่อย 3 ใบ ใบย่อยเป็นรูปไข่ ใบย่อยตรงกลางมีขนาดใหญ่สุด ใบกว้าง 3-6 เซนติเมตร ยาว 4-12 เซนติเมตร ซึ่งใหญ่กว่าใบด้านข้างทั้งสองใบ ที่กว้างประมาณ 2.5-5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 3-10 เซนติเมตร ใบมีรูปทรงรูปไข่หรือรูปหอก ขอบใบหยัก ปลายใบแหลม แผ่นใบเรียบ แผ่นใบด้านบนมีสีเขียวค่อนข้างมัน แผ่นใบด้านล่างมีสีจางกว่า หานำใบส่องใต้แดดจะมองเห็นมีต่อมน้ำมันเป็นจุด ๆ

ดอกเป็นดอกสมบูรณ์เพศ มีทั้งดอกเพศผู้และดอกเพศเมียในดอกเดียวกัน แทงออกเป็นช่อ ดอกมีขนาดเล็ก กลีบดอกมีสีเขียวอมขาว ขนาด 0.6-1.0 เซนติเมตร มีลักษณะเป็นแฉกคล้ายปลาดาว 5 กลีบ มีกลิ่นหอม มีเกสรตัวผู้จำนวนมาก ดอกแทงออกเป็นช่อตามซอกใบบริเวณปลายกิ่ง ออกดอกเพียงครั้งเดียวใน 1 ปี คือ เริ่มแทงดอกเดือนพฤษภาคม - มิถุนายน ซึ่งช่วงก่อนแทงดอก ต้นมะตูมจะผลิใบร่วงจนหมด หลังจากนั้นค่อยแทงใบอ่อน และช่อดอกออกมา

ผลมีลักษณะเป็นผลกลมรี มีเปลือกเรียบ เป็นมัน เปลือกหนาและแข็งมาก ผลขณะอ่อนจะมีสีเขียว เมื่อผลสุกจะมีสีเขียวอมเหลือง เมื่อสุกเต็มที่จะมีสีเหลือง ส่งกลิ่นหอม เนื้อในมีสีเหลืองหรือส้มอมเหลือง มีเมล็ดจำนวนมากเรียงเป็นวงกลมรอบแกนผล

ผลดิบ ช่วยควบคุมระดับน้ำตาล ป้องกันการเป็นโรคเบาหวาน แก้ท้องเดิน โรคลำไส้อักเสบ ขับลม แก้กระหาย ทำให้ชุ่มคอ แก้หวัด ขับปัสสาวะ ลดไอ ขับเสมหะ รักษาน้ำดี แก้ไข้ทรพิษ แก้พิษฝี แก้หลอดลมอักเสบ แก้เยื่อตาอักเสบ ช่วยลดความดันโลหิตสูง ใช้ฆ่าพยาธิ ใบอ่อน ช่วยขับลมในกระเพาะอาหาร บรรเทาหลอดลมอักเสบ ลดอาการท้องเสีย เปลือก ช่วยรักษาลำไส้อักเสบ รากมะตูม แก้หลอดลมอักเสบ บรรเทาอาการไอเป็นเลือด แก้ปัสสาวะเป็นเลือด แก้อาการอักเสบหรือเป็นแผลในระบบทางเดินอาหาร