Phyllanthus emblica L.

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง เป็นไม้ผลัดใบ สูงประมาณ 8-18 เมตร ลำต้นแตกกิ่งน้อยทำให้มีทรงพุ่มค่อนข้างโปร่ง ลำต้นและกิ่งพุ่งตรง สูงชะลูด เปลือกมีสีน้ำตาลอมเทาเล็กน้อย ผิวค่อนข้างเรียบ สามารถลอกเป็นแผ่นได้ เนื้อไม้ค่อนข้างเหนียว

ใบเป็นใบประกอบแบบใบคู่ คือใบสุดท้ายเป็นใบคู่ คล้ายกับใบมะขาม แต่ใบมะขามป้อมมีจำนวนใบย่อยมากกว่า และใบย่อยเรียวยาวกว่า โดยใบมะขามป้อมจะแทงออกตามกิ่งเป็นคู่ ๆ ตรงข้ามกัน ใบมีก้านใบหลักยาว 10-20 เซนติเมตร มีใบย่อยเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ จำนวน 20-30 คู่ ยอดอ่อนมีสีแดงอ่อน ใบแก่มีสีเขียวสด ใบย่อยแต่ละใบเรียวรี กว้างประมาณ 3-4 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 15-20 มิลลิเมตร

ดอกเป็นดอกเดี่ยว ออกเป็นกระจุกตามก้านใบหรือซอกใบ 3-10 ดอก ดอกมีขนาดเล็ก มีสีขาวอมเหลือง เป็นดอกเพศผู้และเพศเมียแยกดอกกัน แต่อยู่บนต้นเดียวกัน ดอกทั้ง 2 เพศมีกลีบรองดอก 6 กลีบ ดอกเพศผู้มีฐานรองดอก 6 แฉก เกสร 3 อัน ดอกตัวเมียมีฐานรองดอกเป็นรูปถ้วย มีรังไข่ 3 ช่อง

ผลเป็นทรงกลมหรือกลมแบนเล็กน้อย มีสีเขียวอ่อนเมื่อยังอ่อน และเมื่อสุกมากจะมีสีเขียวอมเหลือง ขนาดผล 2-3 เซนติเมตร มีเปลือกผล และเนื้อผลเป็นส่วนเดียวกัน เนื้อผลหนา 5-7 มิลลิเมตร สีขาวอมเหลือง มีเส้นใยเล็กน้อยที่แทงออกมาจากเมล็ด เนื้อหุ้มเมล็ดส่วนนี้เป็นส่วนที่ใช้รับประทาน ลักษณะแข็งกรอบ ฉ่ำน้ำ ให้รสเปรี้ยวอมฝาดเล็กน้อย

ทำให้สดชื่น ชุ่มคอ แก้กระหาย ใช้บำรุงผิวหน้าให้ขาว สดใส รักษาฝ้า ชะลอการเกิดริ้วรอย ช่วยบำรุงรักษาเส้นผมให้สุขภาพแข็งแรง ป้องกันผมหงอก บำรุงสายตา บำรุงสมอง เสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง บำรุงโลหิตได้เป็นอย่างดี