คลังต้นไม้แห่งการเรียนรู้
สีเสียด
สีเสียด
| ชื่อไทย | สีเสียด |
| ชื่ออื่น | สีเสียดเหลือง สีเสียดแก่น สีเสียด ขี้เสียด สีเสียดเหนือ สะเจ สีเสียดลาว สีเสียดหลวง สีเสียดไทย |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Acacia catechu (L.f.) Willd. |
| ชื่อวงศ์ | FABACEAE |
| ลักษณะวิสัย | เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูงประมาณ 10-15 เมตร เปลือกลำต้นเป็นสีเทาอมดำหรือสีเทาเข้ม แตกเป็นสะเก็ดตามยาว ผิวเปลือกค่อนข้างขรุขระ สามารถลอกเปลือกผิวออกมาได้เป็นแผ่นๆ เปลือกข้างในเป็นสีแดง ตามกิ่งก้านมีหนามเล็กๆ เป็นคู่ |
| ลักษณะใบ | ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกสองชั้น ออกเรียงสลับ ยาวประมาณ 9-17 เซนติเมตร ใบย่อยมีจำนวนมากและมีขนาดเล็ก ออกเป็นคู่ๆ ตรงข้ามกัน มีอยู่ประมาณ 20-50 คู่ เรียงชิดซ้อนทับกัน ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบมน โคนใบมนเบี้ยว มีขนขึ้นประปราย หลังใบและท้องใบเรียบ ไม่มีก้าน |
| ลักษณะดอก | ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบใกล้บริเวณปลายยอด ช่อดอกยาวประมาณ 5-10 เซนติเมตร ดอกย่อยมีจำนวนมาก อัดกันแน่น รวมกันเป็นช่อยาวคล้ายหางกระรอก ก้านช่อมีชน ดอกย่อยมีขนาดเล็กเป็นสีขาวอมเหลืองหรือสีเหลืองอ่อน เป็นพู่ รูปทรงกระบอกตรง ไม่มีกลีบดอก กลีบรองดอกเป็นสีเขียวอ่อนหรือสีเขียวนวล มีกลีบ 5 กลีบ ออกดอกในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม |
| ลักษณะเมล็ด | เมล็ดมีขนาดเล็ก สีน้ำตาลเป็นมัน เมล็ดแบน |
| ลักษณะผล | ผลเป็นฝักแบนยาว กว้างประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 5-10 เซนติเมตร ส่วนปลายและส่วนโคนฝักเรียวแหลม ตัวฝักตรง ผิวฝักเรียบเป็นมัน เมื่อแก่เต็มที่จะเป็นสีน้ำตาลดำ เมื่อฝักแก่จะแห้งและแตกอ้าออกตามด้านข้าง ภายในมีเมล็ดประมาณ 3-7 เมล็ด ออกผลในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกรกฎาคม |
| สรรพคุณ | ก้อนสีเสียด (ได้จากการนำยางต้นสีเสียดมาเคี่ยวจนงวดเป็นก้อนสีดำ หรือแก่นที่สับและเคี่ยวกับน้ำ นำมาปั้นเป็นก้อน เหนียว) ใช้เป็นยาบำรุงธาตุ แก้ไข้จับสั่น แก้ไอ แก้ปากเป็นแผล รักษาเหงือก ลิ้น ฟัน และช่วยรักษาแผลในลำคอ แก้อาการท้องเสียเรื้อรัง ลำไส้อักเสบ แก้บิด ริดสีดวง รักษาโรคผิวหนัง โรคหิด |
| สถานที่ | ฐานต้นไม้แห่งการเรียนรู้ |